Món tráng miệng Thái nên thử: Xôi xoài và hơn thế nữa

Món tráng miệng nổi tiếng nhất Thái Lan là xôi xoài: xôi nếp dẻo trộn nước cốt dừa ngọt mặn, ăn cùng xoài chín vàng và rắc đậu xanh rang giòn, ngon nhất vào mùa xoài khoảng tháng 3 đến tháng 5. Nhưng thế giới đồ ngọt Thái còn phong phú hơn nhiều: chè hạt lựu Tub Tim Krob, chè trôi nước cốt dừa Bua Loy, bánh khanom krok nướng trong khuôn, bánh da lợn khanom chan, những món ngọt màu vàng có nguồn gốc từ Bồ Đào Nha, và kem đá bào đầy màu sắc. Người Việt sẽ thấy rất nhiều điểm tương đồng với chè và bánh dân gian quê nhà. Bài viết giới thiệu các nhóm món ngọt chính, cách thưởng thức và nơi tìm mua ngon.

Những nguyên liệu nền tảng của đồ ngọt Thái

Đồ ngọt Thái dựa trên vài nguyên liệu chính: gạo nếp và bột gạo, nước cốt dừa, đường thốt nốt, lá dứa tạo mùi thơm và màu xanh, đậu xanh, khoai môn, bí đỏ và trái cây nhiệt đới. Điểm đặc trưng là sự cân bằng giữa ngọt và chút mặn của muối trong nước cốt dừa, khiến món ăn không bị ngán. Người Việt sẽ thấy quen thuộc vì chè Việt cũng dùng nước cốt dừa, lá dứa, đậu xanh tương tự.

Xôi xoài: cách thưởng thức ngon nhất

Xôi xoài (khao niao mamuang) ngon nhất khi dùng xoài Nam Dok Mai hoặc xoài Ok Rong chín vừa, thơm, không xơ. Xôi phải dẻo, ấm, thấm nước cốt dừa nhưng không nhão. Nước cốt dừa rưới thêm lên trên có vị mặn nhẹ. Đậu xanh rang giòn tạo độ giòn thú vị. Mùa xoài chính khoảng tháng 3 đến tháng 5, khi xoài ngọt nhất và giá rẻ nhất; ngoài mùa vẫn có nhưng chất lượng không đều. Xôi xoài có ở hầu hết chợ đêm, quầy ven đường và nhà hàng; một số quán chuyên chỉ bán món này có xếp hàng dài.

Những món kinh điển với nước cốt dừa

Bánh, thạch và món tráng miệng đá

Khanom Krok: bánh nhỏ nướng trong khuôn gang có lỗ tròn, phần vỏ giòn, nhân nước cốt dừa béo mềm, đôi khi rắc hành lá hoặc bắp. Rất giống bánh khọt ngọt hay bánh căn. Khanom Chan: bánh nhiều lớp dẻo màu xanh lá dứa, giống bánh da lợn. Woon Kati: thạch nước cốt dừa hai lớp. Nam Kaeng Sai: đá bào phủ nhiều loại thạch, đậu, trái cây, sữa đặc, rất hợp ngày nóng.

Những món vàng có câu chuyện Bồ Đào Nha

Một nhóm món ngọt Thái màu vàng óng làm chủ yếu từ lòng đỏ trứng và đường: Thong Yip (hình bông hoa), Thong Yod (hình giọt nước) và Foi Thong (sợi trứng vàng). Theo các ghi chép lịch sử phổ biến, những món này được du nhập vào thời Ayutthaya qua Maria Guyomar de Pinha, một phụ nữ có gốc Bồ Đào Nha – Nhật Bản làm việc trong cung đình, người đã kết hợp kỹ thuật làm bánh trứng châu Âu với nguyên liệu địa phương. Màu vàng tượng trưng cho thịnh vượng, nên các món này thường xuất hiện trong lễ cưới và lễ mừng. Nếu bạn đến cố đô, đọc thêm bài đi Ayutthaya trong ngày từ Bangkok; Ayutthaya còn nổi tiếng với roti sai mai, bánh tráng mỏng cuốn kẹo bông.

Món ngọt đường phố được yêu thích

• Roti chuối: bánh roti chiên giòn với chuối, trứng, sữa đặc, món ăn khuya kinh điển.
• Khanom Buang: bánh xèo giòn nhỏ với kem trắng và sợi trứng vàng hoặc dừa nạo.
• Kem dừa: kem nước cốt dừa trong gáo dừa với topping xôi, đậu phộng, thạch.
• Trà sữa Thái: màu cam đặc trưng, rất ngọt; có thể yêu cầu ít đường.
• Chuối nướng: chuối nướng than, đôi khi chấm nước đường thốt nốt.

Kế hoạch nếm thử đồ ngọt

Nếu ở Bangkok ba ngày, hãy thử: ngày đầu xôi xoài và kem dừa ở chợ đêm; ngày thứ hai các loại chè nước cốt dừa ở phố Tàu hoặc chợ địa phương; ngày thứ ba bánh khanom krok buổi sáng và một hộp các món vàng ở tiệm bánh truyền thống để làm quà. Đừng ăn quá nhiều món ngọt một lúc; chia nhỏ để thưởng thức trọn vị.

Trái cây nhiệt đới: món tráng miệng tự nhiên

Với người Thái, trái cây tươi là món tráng miệng phổ biến nhất sau bữa ăn. Xe đẩy bán trái cây cắt sẵn trong túi nhỏ có mặt khắp các con phố: dứa, dưa hấu, ổi, xoài xanh chấm muối ớt đường, đu đủ. Tùy mùa, bạn sẽ gặp sầu riêng, măng cụt, chôm chôm, nhãn, mít, những loại người Việt rất quen nhưng giống ở Thái có hương vị riêng. Sầu riêng Monthong nổi tiếng với cơm dày, vị béo ngọt, mùa chính khoảng tháng 5 đến tháng 7. Lưu ý nhiều khách sạn và phương tiện công cộng cấm mang sầu riêng vì mùi mạnh.

Tìm đồ ngọt Thái ở đâu

Chợ đêm là nơi tốt nhất để thử nhiều món một lúc; xem bài những chợ đêm đáng ghé nhất Thái Lan. Chợ sáng địa phương có các bà bán bánh truyền thống gói trong lá chuối. Khu phố Tàu Yaowarat có nhiều quán chè nóng và lạnh lâu đời. Siêu thị và cửa hàng tiện lợi bán xôi xoài, bánh đóng hộp tiện mua. Các tiệm bánh truyền thống bán món vàng đóng hộp đẹp, phù hợp làm quà. Nếu bạn mới làm quen với ẩm thực đường phố Thái, bài ăn đồ đường phố Thái cho người mới sẽ giúp bạn gọi món tự tin.

Lưu ý: nhiều món dùng trứng, sữa, nước cốt dừa; người dị ứng nên hỏi kỹ. Món có nước cốt dừa để lâu ngoài trời nóng dễ hỏng, nên ăn trong ngày.